Koninginnedag

Ratu Beatrix

Besok masyarakat Belanda merayakan Koninginnedag (Hari Ratu). Inilah pesta hari ulang tahun Ratu Belanda. Nah, ini sebetulnya tidak benar: tanggal 30 April bukanlah hari ulang tahun Ratu Beatrix, tapi hari ulang tahun ibunya, Ratu Juliana.

Pada tahun 1980 Ratu Beatrix mengambil alih dari Ratu Juliana. Saat penggantian singgasana Ratu yang baru memutuskan bahwa warga-warga Belanda masih akan merayakan Koninginnedag pada tanggal 30 April. Di sisi satu untuk menghormati Ratu Juliana yang sangat tercinta oleh rakyat. Di sisi yang lain karena Ratu Beatrix hari ulang tahunnya pada 31 Januari, dan itu tengah musim dingin di Belanda.

Cuaca yang baik – sebaiknya cerah dan tanpa hujan – adalah faktor yang penting: keluarga kerajaan selalu merayakan Koninginnedag di mana-mana di Belanda. Kota besar, desa kecil, tidak apa-apa. Lewat televisi semua perayaan bisa diikuti masyarakat. Ada pertunjukan anak-anak, olahraga, musik dll. Juga ada di beberapa kota yang besar selama malam sebelum Koninginnedag perayaan Koninginnenacht (nacht = malam). Ada banyak orang yang berpesta di luar selama seluruh malam. Jadi, cuaca memang faktor yang penting.

Tahun ini pesta kurang gembira daripada tahun yang lain. Friso, putra yang kedua Ratu Beatrix, masih dalam koma setelah kecelakaan akhir bulan Februari: dia terkubur di bawah salju dan sejak saat itu dia dalam koma karena kekurangan oksigen. Itu masih diperdebatkan apakah dia pernah akan pulih dari komanya. Jadi keadaan ini sangat menyedihkan untuk keluarganya: pangeran masih ‘ada’ di dekat mereka tapi tidak bisa betul-betul dibilang ‘hidup’... Betapa beratnya masa-masa sesudah ini untuk keluarga kerajaan!

Jalan berwarna oranye, ramai sekali!

Putra Mahkota Willem-Alexander dengan istrinya Maxima

Op 31 augustus 1885 werd de eerste ‘Prinsessedag’ georganiseerd. Het was de vijfde verjaardag van prinses Wilhelmina en haar vader, koning Willem III, wilde met een nieuwe feestdag de nationale eenheid benadrukken. Het was vooral een feest voor de kinderen en viel samen met de laatste dag van de schoolvakantie was. Voor volwassenen was het een gewone werkdag.

Koning Willem III stierf jong, en in 1898 werd Wilhelmina enkele dagen na haar 18^e verjaardag tot koningin gekroond. Daarmee veranderde haar verjaardag in Koninginnedag. In 1948 werd zij opgevolgd door koningin Juliana. Koninginnedag werd verplaatst naar 30 april en kreeg steeds meer de aard een landelijke feestdag waarop de meeste mensen vrij waren. Terwijl Wilhelmina niet in het openbaar betrokken was bij de festiviteiten, kreeg Juliana elk jaar een bloemenhulde op Paleis Soestdijk, wat vanaf de jaren vijftig live te volgen was op televisie.

In 1980 werd koningin Beatrix óp Koninginnedag ingezworen als het nieuwe staatshoofd. Ze maakte vrijwel meteen bekend dat 30 april Koninginnedag zou blijven om haar moeder te eren. Natuurlijk speelde ook een andere, meer praktische overweging een rol: haar eigen verjaardag op 31 januari is minder geschikt voor een grootschalig buitenevenement.

Beatrix voerde ze de koninklijke bezoekjes ‘in den lande’ in. Daardoor staat de Nederlandse viering van Koninginnedag in het buitenland bekend als een dag waarop de kloof tussen het Koningshuis en het volk erg klein is. Iets wat bijvoorbeeld in Engeland totaal ondenkbaar zou zijn. Maar dit jaar moet Koninginnedag voor koningin Beatrix een ontzettend zware dag zijn waarop de afwezigheid van prins Friso extra gevoeld zal worden.

Populasi Paus Abu-Abu di Perairan Meksiko Meningkat

Aku hanya terkenal dengan kata 'Paus' yang berarti 'kepala gereja katolik'. Nah, mungkin Anda tahu bahwa dia baru-baru ini mengunjungi Amerika Tengah. Dia pergi – antara lain – ke negeri Meksiko. Jadi aku menyangka gambar-gambar tentang kunjungan itu waktu aku membuka video di bawah ini di YouTube. Salah!

Aku mengakui aku tidak berpikir dengan baik tentang judulnya. Contohnya kata ‘abu-abu’, tapi aku tidak punya persangkaan bahwa bagian yang itu betapa penting… Lagi pula aku dicerita bahwa, kalau kamu ingin memperbaiki keterampilan mendengar, kamu tidak harus berpikir-pikir tentang setiap kata; selama kamu memahami essensi… oops! Ini hanya salah satu dari banyak cerita yang lucu tentang murid seperti aku yang mulai dengan belajar bahasa Indonesia!

De titel van deze blog heb ik niet vertaald. Want ach, die spreekt toch voor zich? We weten allemaal dat de Paus onlangs Midden-Amerika heeft bezocht. En ja, ook Mexico. En dan zou het wel gaan om zijn stijgende populariteit. Dat woordje ‘abu-abu’ vond ik niet echt een vriendelijke toevoeging, want dat betekent ‘grijs’. En was het haar van de Paus niet al spierwit toen hij Johannes Paulus II opvolgde? Maar ik dacht er niet te lang over na: ik heb juist geleerd dat je niet steeds moet blijven hangen op één woord dat je niet kent als je je luistervaardigheid wilt verbeteren. Dus hup, meteen het filmpje geopend.

Verbaasd staarde ik naar de golven. Nou ja, misschien was-ie met de boot gegaan… Maar tjee, wel een verdomd klein bootje! Het duurde even voordat de commentaarstem tot me doordrong. En het duurde nog wat langer voordat ik me realiseerde dan een ‘paus’ een walvis is, en een ‘paus abu-abu’ een grijze walvis…

Ter geruststelling, het gaat goed met de grijze pausen in de Golf van Mexico; hun populatie is sinds 1996 niet meer zó groot geweest. De afgelopen vijf jaar zijn ruim 3.500 baby-pausjes geboren voor de Mexicaanse kust. Fijn hè?!

-000

Aku masih bermasalah dengan angka yang besar, terutama harga-harga… Jadi di toko-toko di Indonesia aku mungkin harus bertanya beberapa kali: “Maaf Pak, berapa?” Aku hampir tak dipercaya kalau aku bercerita kepada temanku di Belanda bahwa, contohnya, harga buku di Indonesia sedikit-dikitnya 25.000 Rp.

Sudah sepuluh tahun kami menggunakan di Belanda sini mata uang yang bernama Euro (dulu kami membayar dengan ‘gulden’). Sebuah buku biasanya berharga antara 15 dan 20 euro. Itulah angka yang bisa aku pahami, juga dalam bahasa Indonesia! Anda bisa membayangkan bahwa aku sangat senang dengan rencana pemerintah Indonesia untuk meredominasi uang rupiah… Tiga angka nol berkurang, untunglah!

Sejauh aku tahu, sekarang semua rencana hanya rancangan. Belum jelas kapan rencana itu menjadi kenyataan. Karena aku tidak begitu pandai soal ekonomi, aku kurang mengerti keuntungannya: apa misalnya kaitan antara redenominasi itu dan posisi Indonesia yang lebih kuat dalam perdagangan dunia? Di sisi yang lain, aku mengerti dengan baik bahwa orang di Indonesia takut terhadap risiko penurunan daya beli dan risiko inflasi karena kemungkinan terjadinya pembulatan harga barang ke atas. Aku berharap bahwa konversi dari rupiah lama ke rupiah baru akan menjalankan tanpa kerugian besar untuk masyarakat!

Eén van de lastigste dingen bij het leren van een vreemde taal zijn de getallen. Het lijkt wel alsof getallen wereldwijd sneller worden uitgesproken dan ‘gewone taal’! Als ik aan het oefenen ben, gaat het wel: mijn oren staan dan in de ‘numerieke modus’ en na het getal valt een stilte waarin ik het getal in gedachten kan herhalen om het daarna – letterlijk – te ontcijferen. Maar wanneer ik naar de Indonesische radio luister, kan een mededeling zoals tussen 1949 en 1962 me behoorlijk overvallen. Tegen de tijd dat ik begrijp dat het in elk geval om een periode in de twintigste eeuw gaat, is de spreker alweer vijf zinnen verder en ben ik de draad van het verhaal totaal kwijt.

Als het gaat om prijzen, dan haak ik ook al snel af. Een voorbeeld. Voor een normaal boek ben je Indonesië al gauw 25.000 Rp kwijt (ook al is dat maar iets meer dan 2 euro). Maar als je boodschappen gaat doen, lopen de bedragen dus al snel in de duizenden. Gelukkig begrijpt de Indonesische regering mijn probleem en zijn er plannen om drie nullen van de Indonesische roepia af te halen. De plannen liggen er in concept: nog niet duidelijk is of en wanneer dit alles gaat gebeuren.

Het laten vallen van een aantal nullen heet ‘redenominatie’. In de jaren ’60 werd er al één nul van de roepia afgehaald, en daar hebben speculanten enorm van geprofiteerd. Ze gingen naar afgelegen dorpen en maakten de mensen wijs dat hun geldbiljetten binnenkort niet meer geldig zou zijn. Maar zij konden hun geld wisselen, geen probleem. Alleen waren ze niet eerlijk over de wisselkoers. In plaats van 10 nieuwe roepia’s voor 100 oude, gaven ze er maar 9. Als je dat doet met de contanten van een heel dorp, dan heb je al snel een kapitaal verdiend! Dit soort fraude zal deze keer hopelijk niet voorkomen, maar ik kan me voorstellen dat niet heel Indonesië – zeker de oudere generaties – staat te springen om een nieuwe munt.

Nu ben ik slecht thuis in economie, dus voor mij is niet meteen helder waarom een nieuwe munteenheid (1000 oude roepia = 1 nieuwe roepia) beter is voor de positie van Indonesië op de wereldmarkt. Wel begrijp ik dat mensen bang zijn voor inflatie of koopkrachtverlies als prijzen omhoog worden afgerond. Om de invoering soepel te laten verlopen, staat in de plannen dat de oude roepia’s nog tien jaar gebruikt mogen worden en dat de invoering van de nieuwe munt stapsgewijs zal verlopen. Maar in zo’n enorm uitgestrekt land waar de communicatiemiddelen niet overal even modern zijn, blijft het een gigantische logistieke en tegelijk heel kostbare operatie. Dus de voordelen zullen wel opwegen tegen de nadelen…

Cerita di balik blog iniHet verhaal achter deze blog

Mungkin Anda bertanya-tanya: mengapa seorang wanita Belanda mulai blog seperti ini? Apa alasannya? Apa tujuannya? Nah, situs ini bukan situsku yang pertama. Sebelumnya aku menulis dalam bahasa Belanda tentang hal-hal yang lucu dalam bahasa Indonesia. Iya, sekarang aku malu untuk mengakui: ketika aku mulai belajar bahasa Indonesia, aku merasa bahwa bahasa Indonesia bahasa yang sangat lucu…

Sebagai orang asing aku cenderung untuk menerjemahkan semua pepatah kata demi kata. Contoh, waktu aku pernah membaca pepatah Seperti telur di ujung tanduk, hehe!! Aku membayangkannya dengan segera... Dan aku merasa begitu bersemangat bahwa aku mau membaginya. Cerita-cerita ini bisa ditemukan di sini.

Setelah kira-kira setahun aku memaksakan diri untuk melihat-lihat bahasa Belanda dengan cara yang sama. Misalkan, kami berkata Als een tang op een varken jika kami mengatakan sesuatu yang tidak sesuai pada saat itu. Diterjemahkan dengan harfiah: sebagai sebuah tang pada seekor babi… Aduh, babi yang mengenaskan lho!

Anda sudah mengerti: aku belajar bahwa bahasa ibuku selucu bahasa Indonesia. Percayalah, aku hanya berlaku begini dari antusiasme yang membutakanku. Nah, blog yang pertama aku hentikan. Tetapi aku tetap ingin membagi cerita-cerita tentang perbedaan antara kedua bahasa, tentang tradisi di negeri Belanda dibandingkan negeri Indonesia, dan tentang segala sesuatu. Aku juga mau berlatih menulis dalam bahasa Indonesia.

Tapi soalnya, aku merasa terlalu malu untuk menulis dalam bahasa yang belum aku kuasai secara lancar itu. Aku menunggu setahun, dan sekarang aku berani untuk mencobanya. Jadi, selamat datang para pembaca. Aku berharap Anda menikmati cerita-cerita ini, dan aku juga berharap bahwa Anda akan bersedia untuk memaafkan aku untuk semua kesalahan bahasaku...

Seperti telur di ujung tanduk

In juni 2010 sloeg ik voor het eerst mijn cursusboek Indonesisch open. Na een halfjaartje begon ik te bloggen over 'leuke weetjes over de Indonesische taal'. Want haha, wat een grappige taal was dat! Zie het maar als de verwondering van de beginner die even vergeet hoe vreemd en onlogisch haar moedertaal in elkaar zit…

Op den duur dacht ik steeds vaker: “Ja, hehe, inderdaad grappig als je het letterlijk vertaalt, maar nu doe ik net alsof niet elke taal zulke figuurlijke uitspraken kent.” De tijd tussen de updates werd steeds langer. Ik vond het onnozel om het Indonesisch als ‘komische taal’ te promoten. Maar ik zag het ook niet zitten om over te stappen op 'wetenswaardigheden over Indonesië'. Koop dan maar een reisgidsje of kijk op een van de vele andere sites. De oude berichten vind je hier. En wie weet schrijf ik ooit wel weer eens een nieuw stukje. Want soms kom ik toch wel héle mooie woorden tegen zoals air mata, letterlijk oogwater, tranen dus. Of een uitspraak die leuk is om letterlijk te vertalen, zoals seperti telur di ujung tanduk (als een ei op de punt van een gewei) als iets erg moeilijk is.

Stiekem wilde ik verder met bloggen, maar dan in het Indonesisch om m’n schrijfvaardigheid te oefenen. Dat vertelde ik maar niet hardop... Want mijn hier en daar flink krakkemikkige Indonesisch op het web zetten? Tot ik bedacht dat ik me niet zou storen aan taalfouten in een blog van een Indonesiër die onze taal leert en wil schrijven over zijn eigen land (om het maar even om te draaien).

Ik vind het doodeng, maar vertrouw erop dat m'n Indonesisch inmiddels goed genoeg is om begrijpelijk te schrijven, om de essentie duidelijk te kunnen maken. Grammaticale fouten en eigenaardige zinswendingen maken me niet zoveel uit. Laat ze maar lachen in Indonesië! Dus wat ik ga doen? Schrijven over beide landen, over culturele verschillen, en andere dingen die me de moeite waard lijken. Voor Indonesische bezoekers de Nederlandse kant van het verhaal en omgekeerd. Welkom dus en veel plezier!

Makan tikusMuizen eten

Di Belanda kami makan tikus untuk merayakan kelahiran bayi. Nah, bukan binatang tikus lho… Tikus-tikus yang kecil adalah butir anis (adas manis) dikelilingi lapisan gula. Nama tikus ini berasal dari semacam ekor kecil di butir anis.

Pada Abad Pertengahan orang-orang percaya bahwa anis sangat sehat untuk ibu dan bayinya. Selain itu anis dipercaya baik untuk mengusir roh-roh jahat, dan gula adalah tanda kesuburan.

Tikus-tikus disebarkan di atas semacam biskuit renyah (berbentuk bundar) yang disebut 'beschuit'. Perlu lapisan mentega – tidak terlalu tipis – supaya tikus-tikus tidak akan jatuh ke lantai!

Seperti terlihat pada foto di bawah ini, tikus berwarna putih dicampur tikus berwarna merah muda. Tapi kalau bayi anak laki-laki, kami makan tikus putih dengan tikus biru. Dan dalam kasus kelahiran bayi di keluarga kerajaan, tikus merah muda atau biru diganti oleh tikus yang berwarna oranye.

Nah, karena saat ini blog ini dilahirkan, aku akan makan ‘beschuit’ dengan ‘muisjes’!

Kali yang berikutnya aku akan bercerita tentang maksud dan tujuan situs ini.

Illustratie Huismuiscollectie Marjolein Weimar

Ruim 150 jaar geleden vestigde de 24-jarige Cornelis Rutgerus de Ruijter zich als banketbakker in Baarn. Hij had het vak, én het geheim van de muizenmakerij, geleerd in Utrecht. Suiker staat van oudsher voor vruchtbaarheid. Anijs zou goed zijn voor moeder en kind, en zou beiden beschermen tegen boze geesten. Toen er steeds meer vraag kwam naar De Ruijters muisjes, nam hij muisjes op grote schaal in productie. Bij de kleinere bakker vind je nog altijd eigengemaakte muisjes.

Vóórdat er roze en witte muisjes waren, kreeg kraambezoek beschuit met witte muisjes: gladde muisjes bij een meisje, ruwe muisjes bij een jongen. Daarna werd ruim een eeuw lang alleen de roze-witte variant gegeten. Blauwe muisjes zijn pas een jaar of twintig op de markt. Al wel veel langer worden er oranje muisjes geproduceerd voor koninklijke baby’s. Wat in 1938 bij de geboorte van Beatrix als publiciteitsstunt van De Ruijter begon – de fabrikant haalde er het filmjournaal mee – werd een aanvulling op de traditie.

Nou, tijd dus voor beschuit met muisjes nu deze blog geboren is! Volgende keer iets meer over het aanleiding en het doel van deze site, hoewel dat bij de meesten van jullie al wel bekend is (maar bij de Indonesische lezers nog niet).